poniedziałek, 10 czerwca 2013

Niwka



Mało kto wie, a jeszcze mniej osób pamięta, że kiedyś w miejscu ulicy Stojałowskiego płynęła rzeka – Niwka czyli prawy dopływ Białej o ponad 6 km długości. Swoje źródła bierze na stokach Gaików w granicach administracyjnych Kóz, następnie płynie przez bielską dzielnicę Lipnik w dolinie rozdzielającej wzgórza: Kopiec Lipnicki i Złote Łany. Na pl. Opatrzności Bożej wpływa pod ul. Stojałowskiego i wypływa dopiero przy swoim ujściu. . Można powiedzieć, że mieliśmy w Bielsku-Białej swoistą, małą „bialską Wenecję”, z chodnikami i domami po obu stronach rzeki. Niektórzy nazywali ją bulwarami „wieś w mieście”. W 1916 roku zgodnie z postulatami Maxa Fabiani’ego - architekta i urbanisty, skanalizowano pierwszy odcinek rzeki Niwki tworząc nad nią zwykłą ulicę. Drugi odcinek przebudowano w 1974 roku. Poniżej przedstawiamy zdjęcia rzeki i okolic.

 Ulica Stojałowskiego w 1908 r., widok ze skrzyżowania z ul. Krótką. To były ostatnie lata tego bulwaru przez jednych nazywanego "bialską wenecją", przez innych "wsią w mieście" - w 1916 r., zgodnie z postulatami Maxa Fabianiego, rzekę Niwkę skanalizowano tworząc zwykłą ulicę. Prowincjonalna zabudowa widoczna na zdjęciu też już w dużej mierze nie istnieje. 



 Ulica Stojałowskiego w 1910 r., widok ze skrzyżowania z ul. Ratuszową w kierunku zachodnim. To były ostatnie lata tego bulwaru przez jednych nazywanego "bialską wenecją", przez innych "wsią w mieście" - w 1916 r., zgodnie z postulatami Maxa Fabianiego, rzekę Niwkę skanalizowano tworząc zwykłą ulicę. Prowincjonalna zabudowa widoczna na zdjęciu też już w dużej mierze nie istnieje.

 Ulica Stojałowskiego w 1920 r., widok z dzisiejszego skrzyżowania z ul. Dmowskiego i Konfederatów Barskich w kierunku wschodnim. Ten odcinek Niwki skanalizowano dopiero czterdzieści lat później (odcinek od ul. Ratuszowej do ujścia Niwki do Białej skanalizowano zgodnie z postulatami Maxa Fabianiego już w 1916 r.), jednak wkrótce i tak bardzo się zmienił - w latach 20. umocniono brzegi, wybetonowano chodniki, a drewniany płot zastąpiono eleganckimi balustradami. Budynki widoczne na pierwszym planie po prawej nie istnieją. Perspektywę ulicy zamyka kościół Opatrzności Bożej.

 Ulica Stojałowskiego - jeszcze jako bulwar wzdłuż odkrytej Niwki - w latach 30. XX wieku, widok sprzed dzisiejszego Beskidzkiego Domu Maklerskiego w kierunku wschodnim. W centralnej części zdjęcia widoczne jest miejsce, gdzie współcześnie znajduje się skrzyżowanie ul. Stojałowskiego, Dmowskiego i Konfederatów Barskich. Z budynków po prawej stronie istnieje tylko jednopiętrowa kamienica widoczna częściowo (wyburzona w 2011) i budynek ze ślepą ścianą w głębi.








Ulica Stojałowskiego (jeszcze jako bulwar nad Niwką) i kościół Opatrzności Bożej w latach 30. XX wieku.















Brak komentarzy:

Prześlij komentarz